RBI Repo Rate: ભારતીય રિઝર્વ બેંક એટલે કે RBIએ 7 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઇન્ટનો વધારો કર્યો છે. આ વધારા બાદ રેપો રેટ 5.25 ટકાથી વધીને 5.50 ટકા થઈ ગયો છે. લગભગ ચાર વર્ષ બાદ RBIએ રેપો રેટમાં વધારો કર્યો છે.
રેપો રેટ વધવાનો સીધો અથવા પરોક્ષ અસર બેંક લોન પર પડી શકે છે. ખાસ કરીને ફ્લોટિંગ રેટ હોમ લોન ધરાવતા ગ્રાહકો માટે આગામી સમયમાં EMI વધવાની શક્યતા છે. એટલે કે જો તમે 20 લાખ, 30 લાખ કે 50 લાખ રૂપિયાની હોમ લોન લીધી છે, તો તમારા માટે આ સમાચાર મહત્વના છે.
ચાલો સરળ ભાષામાં સમજીએ કે રેપો રેટમાં 0.25 ટકાનો વધારો થયા બાદ હોમ લોનની EMI પર કેટલી અસર પડી શકે છે.
RBIએ રેપો રેટ કેમ વધાર્યો?
RBIની મોનેટરી પોલિસી કમિટીએ ઓક્ટોબર 2026ની બેઠકમાં રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઇન્ટનો વધારો કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
મોંઘવારીના દબાણ, વૈશ્વિક આર્થિક સ્થિતિ અને દેશની મજબૂત આર્થિક વૃદ્ધિ જેવા પરિબળોને ધ્યાનમાં રાખીને RBIએ આ નિર્ણય લીધો છે.
રેપો રેટ એ એવો દર છે જેના પર RBI અન્ય બેંકોને ટૂંકા ગાળાના નાણાં આપે છે. જ્યારે RBI રેપો રેટ વધારે છે ત્યારે બેંકો માટે નાણાં મેળવવાની કિંમત વધી શકે છે. તેની અસર બેંકો દ્વારા ગ્રાહકોને આપવામાં આવતી લોનના વ્યાજ દર પર પડી શકે છે.
Repo Rate શું છે?
સરળ ભાષામાં સમજીએ તો Repo Rate એટલે RBI દ્વારા બેંકોને આપવામાં આવતી લોન પરનો વ્યાજ દર.
જો RBI રેપો રેટ વધારે છે તો બેંકો માટે RBI પાસેથી નાણાં લેવાનું મોંઘું બની શકે છે. ત્યારબાદ બેંકો હોમ લોન, કાર લોન અને પર્સનલ લોન જેવા લોનના વ્યાજ દરમાં વધારો કરી શકે છે.
ખાસ કરીને રેપો રેટ સાથે જોડાયેલી ફ્લોટિંગ રેટ લોનમાં આ ફેરફારની અસર ઝડપથી જોવા મળી શકે છે.
20 લાખની Home Loan EMI કેટલી વધશે?
માની લો કે કોઈ વ્યક્તિએ 20 લાખ રૂપિયાની હોમ લોન 20 વર્ષ માટે 7.50 ટકા વ્યાજ દરે લીધી છે.
આ વ્યાજ દરે તેની માસિક EMI આશરે 16,112 રૂપિયા થાય છે.
હવે રેપો રેટ વધ્યા બાદ જો હોમ લોનનો વ્યાજ દર 7.50 ટકાથી વધીને 7.75 ટકા થાય છે, તો EMI વધીને આશરે 16,419 રૂપિયા થઈ શકે છે.
એટલે કે દર મહિને આશરે 307 રૂપિયા વધુ ચૂકવવા પડી શકે છે.
વર્ષના હિસાબે જોઈએ તો લગભગ 3,684 રૂપિયા વધારાનો ખર્ચ થઈ શકે છે.
30 લાખની Home Loan EMI કેટલી વધશે?
હવે 30 લાખ રૂપિયાની હોમ લોનનું ઉદાહરણ લઈએ.
જો 30 લાખ રૂપિયાની લોન 20 વર્ષ માટે 7.50 ટકા વ્યાજ દરે લેવામાં આવી હોય તો માસિક EMI આશરે 24,168 રૂપિયા થાય છે.
જો વ્યાજ દર 7.75 ટકા થઈ જાય તો EMI વધીને લગભગ 24,628 રૂપિયા થઈ શકે છે.
એટલે કે દર મહિને આશરે 460 રૂપિયા વધુ EMI ચૂકવવી પડી શકે છે.
એક વર્ષમાં આ વધારાની રકમ લગભગ 5,520 રૂપિયા થઈ શકે છે.
50 લાખની Home Loan EMI કેટલી વધશે?
હવે સૌથી મહત્વપૂર્ણ ગણતરી 50 લાખ રૂપિયાની હોમ લોન માટે છે.
જો કોઈ વ્યક્તિએ 50 લાખ રૂપિયાની હોમ લોન 20 વર્ષ માટે 7.50 ટકા વ્યાજ દરે લીધી હોય તો તેની માસિક EMI આશરે 40,280 રૂપિયા થાય છે.
પરંતુ વ્યાજ દર 7.75 ટકા થઈ જાય તો EMI વધીને આશરે 41,047 રૂપિયા થઈ શકે છે.
એટલે કે દર મહિને લગભગ 767 રૂપિયા વધુ ચૂકવવા પડશે.
વર્ષના હિસાબે જોઈએ તો આશરે 9,204 રૂપિયા વધારાનો EMI ખર્ચ થઈ શકે છે.
20, 30 અને 50 લાખની લોનમાં EMIનો તફાવત
રેપો રેટમાં વધારા બાદ જો હોમ લોનનો વ્યાજ દર 7.50 ટકાથી વધીને 7.75 ટકા થાય, તો 20 વર્ષની લોનના ઉદાહરણમાં EMIનો અંદાજિત ફેરફાર આ પ્રમાણે થઈ શકે છે:
20 લાખની લોન: EMI લગભગ ₹16,112થી વધીને ₹16,419
30 લાખની લોન: EMI લગભગ ₹24,168થી વધીને ₹24,628
50 લાખની લોન: EMI લગભગ ₹40,280થી વધીને ₹41,047
આ ગણતરી માત્ર ઉદાહરણ માટે છે. તમારી વાસ્તવિક EMI બેંકના વ્યાજ દર, લોનની બાકી અવધિ, outstanding principal અને interest resetની શરતો પ્રમાણે અલગ હોઈ શકે છે.
શું દરેક Home Loanની EMI વધશે?
ના, દરેક લોનની EMI એકસરખી રીતે વધશે એવું જરૂરી નથી.
જો તમારી હોમ લોન ફ્લોટિંગ રેટ અથવા External Benchmark Linked Rate સાથે જોડાયેલી છે, તો રેપો રેટમાં વધારાની અસર તમારા લોનના વ્યાજ દર પર પડી શકે છે.
બીજી તરફ, જો તમારી પાસે ફિક્સ્ડ રેટની લોન છે તો રેપો રેટમાં ફેરફારની સીધી અસર સામાન્ય રીતે તમારી EMI પર તરત પડતી નથી.
એટલે લોનધારકોએ પોતાની લોન કયા benchmark સાથે જોડાયેલી છે તે તપાસવું ખૂબ જરૂરી છે.
EMI વધશે કે Loan Tenure?
રેપો રેટ વધ્યા પછી બેંક ગ્રાહક માટે બે રીતે અસર કરી શકે છે.
એક વિકલ્પમાં બેંક EMI વધારી શકે છે, જ્યારે બીજા વિકલ્પમાં EMI લગભગ સમાન રાખીને લોનની અવધિ એટલે કે tenure વધારી શકે છે.
જો લોનની અવધિ વધે છે તો દર મહિને EMIમાં મોટો વધારો ન થાય, પરંતુ લાંબા સમય સુધી વ્યાજ ચૂકવવું પડી શકે છે.
તેથી માત્ર EMI કેટલી છે તે જોવાને બદલે તમારી લોનની કુલ અવધિ અને કુલ વ્યાજ કેટલું ચૂકવવાનું છે તે પણ જોવું જોઈએ.
Floating Rate Loan ધરાવતા ગ્રાહકો માટે શું કરવું?
જો તમારી પાસે ફ્લોટિંગ રેટની હોમ લોન છે તો સૌ પ્રથમ તમારી બેંક પાસેથી નવી interest rate વિશે માહિતી મેળવો.
બેંકે વ્યાજ દર કેટલો બદલ્યો છે, તમારી EMI કેટલી થશે અને લોનની બાકી અવધિ કેટલી રહેશે તે તપાસો.
જો EMIમાં વધારો થાય તો તમારા માસિક બજેટમાં તેની પહેલેથી જ વ્યવસ્થા કરો.
Part Prepayment કરવું ફાયદાકારક છે?
જો તમારી પાસે વધારાના પૈસા હોય તો હોમ લોનનું Part Prepayment કરવું એક વિકલ્પ બની શકે છે.
Part Prepaymentમાં તમે લોનની મૂળ રકમનો એક ભાગ અગાઉથી ચૂકવી દો છો. તેના કારણે outstanding principal ઓછું થાય છે અને આગળ ચૂકવવાનું વ્યાજ પણ ઘટી શકે છે.
પરંતુ Part Prepayment કરતા પહેલાં બેંકના નિયમો, charges અને તમારી પોતાની financial planning જરૂર તપાસવી જોઈએ.
બીજી બેંકમાં Loan Transfer કરવું જોઈએ?
જો તમારી વર્તમાન બેંકનો વ્યાજ દર વધારે છે તો તમે બીજી બેંક અથવા lenderની હોમ લોનની વ્યાજ દર સાથે સરખામણી કરી શકો છો.
પરંતુ માત્ર ઓછા વ્યાજ દરને જોઈને loan transfer ન કરવો જોઈએ. Processing fee, legal charges, documentation charges અને અન્ય ખર્ચને પણ ગણતરીમાં લેવા જોઈએ.
જો આ બધા ખર્ચ બાદ ખરેખર લાંબા ગાળે બચત થતી હોય તો જ balance transfer અંગે વિચારવું યોગ્ય બની શકે છે.
Home Loan EMI Chart
| લોનની રકમ | જૂની EMI (7.50%) | નવી EMI (7.75%) | EMIમાં વધારો |
|---|---|---|---|
| ₹20 લાખ | ₹16,112 | ₹16,419 | ₹307 |
| ₹30 લાખ | ₹24,168 | ₹24,628 | ₹460 |
| ₹50 લાખ | ₹40,280 | ₹41,047 | ₹767 |
નોંધ: આ ગણતરી 20 વર્ષની લોન અવધિ અને 7.50%થી 7.75% વ્યાજ દરના ઉદાહરણ પર આધારિત છે. વાસ્તવિક EMI બેંકના વ્યાજ દર અને લોનની બાકી અવધિ પ્રમાણે અલગ હોઈ શકે છે.
શું કાર લોન અને Personal Loan પણ મોંઘી થઈ શકે?
રેપો રેટમાં વધારાની અસર માત્ર હોમ લોન સુધી મર્યાદિત રહેતી નથી.
બેંકોની funding cost વધે તો અન્ય પ્રકારની લોનના વ્યાજ દર પર પણ અસર પડી શકે છે. તેમાં કાર લોન અને પર્સનલ લોનનો પણ સમાવેશ થઈ શકે છે.
જોકે દરેક બેંક અને દરેક લોન પ્રોડક્ટ પર અસર એકસરખી હોય તે જરૂરી નથી.
નવા Home Loan ખરીદદારો માટે શું મહત્વનું?
જે લોકો આગામી સમયમાં ઘર ખરીદવાનું વિચારી રહ્યા છે તેમના માટે પણ રેપો રેટમાં વધારો મહત્વનો છે.
હોમ લોન લેતા પહેલાં માત્ર ઘરનો ભાવ જ નહીં પરંતુ EMI, interest rate, loan tenure અને કુલ interest outgoની ગણતરી કરવી જોઈએ.
જો વ્યાજ દરમાં વધારો થાય તો તમારી EMI માટે દર મહિને વધારાનું બજેટ રાખવું પડી શકે છે.
શું EMIમાં થોડો વધારો મોટી અસર કરે છે?
ઘણા લોકો વિચારે છે કે દર મહિને 300, 500 કે 700 રૂપિયા જેટલો વધારો બહુ મોટો નથી. પરંતુ લાંબી અવધિની હોમ લોનમાં નાની EMI વૃદ્ધિ પણ કુલ ચુકવણી પર અસર કરી શકે છે.
ખાસ કરીને મોટી લોન અને લાંબી tenure હોય ત્યારે વ્યાજ દરમાં નાના ફેરફારથી પણ કુલ interest burden વધી શકે છે.
એટલે હોમ લોન લેતા સમયે પોતાની આવક અને ભવિષ્યના ખર્ચને ધ્યાનમાં રાખીને EMI નક્કી કરવી મહત્વપૂર્ણ છે.
RBIના નિર્ણયની સામાન્ય લોકો પર અસર
RBI દ્વારા રેપો રેટ વધારવાનો મુખ્ય હેતુ અર્થવ્યવસ્થામાં મોંઘવારીના દબાણને નિયંત્રિત કરવાનો છે. પરંતુ તેની અસર લોન લેનારા ગ્રાહકો પર પણ થઈ શકે છે.
ફ્લોટિંગ રેટની લોન ધરાવતા લોકો માટે EMI વધવાની શક્યતા છે. બીજી તરફ, બેંકની deposit અને lending ratesમાં પણ સમય પ્રમાણે ફેરફાર જોવા મળી શકે છે.
આથી આગામી સમયમાં RBIની મોનેટરી પોલિસી અને બેંકોના વ્યાજ દર પર નજર રાખવી લોનધારકો માટે મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
નિષ્કર્ષ
RBI Repo Rate Hike બાદ હોમ લોન લેનારા લોકો માટે EMI વધવાની શક્યતા ઊભી થઈ છે. RBIએ 7 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઇન્ટનો વધારો કરીને તેને 5.50 ટકા કર્યો છે.
7.50 ટકાથી 7.75 ટકા વ્યાજ દર થવાના ઉદાહરણમાં 20 લાખની 20 વર્ષની હોમ લોન પર EMIમાં લગભગ ₹307, 30 લાખની લોન પર ₹460 અને 50 લાખની લોન પર લગભગ ₹767નો માસિક વધારો થઈ શકે છે.
જોકે આ માત્ર ઉદાહરણરૂપ ગણતરી છે. તમારી વાસ્તવિક EMI તમારી બેંક, interest rate, outstanding loan અને બાકી tenure પ્રમાણે અલગ હોઈ શકે છે.
હોમ લોન ધરાવતા ગ્રાહકોએ પોતાની નવી interest rate, EMI અને loan tenure વિશે બેંક પાસેથી ચોક્કસ માહિતી મેળવવી જોઈએ. જો EMI વધે તો બજેટમાં તેની પહેલેથી જ વ્યવસ્થા કરવી અને જરૂર પડે તો part-prepayment અથવા loan balance transfer જેવા વિકલ્પો અંગે વિચાર કરવો યોગ્ય રહેશે.
